Voor jezelf beginnen: de gids

Bijgewerkt op 10 november 2026. Tarieven van 2026 (definitief).

Voor jezelf beginnen is in Nederland niet ingewikkeld: een inschrijving bij de KVK, een eenvoudige administratie, en je bent ondernemer. Lastiger is de vraag of je er genoeg aan overhoudt. Deze gids zet de stappen op een rij. Per stap staat wat je moet weten, en een artikel dat het verder uitwerkt.

Wat is een zzp'er?

Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel. Het is geen rechtsvorm, maar een naam voor iedereen die voor zichzelf werkt zonder mensen in dienst. De meeste zelfstandigen kiezen een eenmanszaak: de eenvoudigste en goedkoopste vorm om te beginnen.

Als zelfstandige ben je geen werknemer meer. Je kiest je eigen klanten en werktijden, en je regelt zelf je inkomen, je belasting en je verzekeringen. Met een eenmanszaak ben je persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van je zaak. Bij een bv is dat anders, maar een bv brengt meer regels en kosten mee. Of die bij jou past, bespreek je met een boekhouder.

Inschrijven bij de KVK

De eerste officiële stap is je inschrijving in het Handelsregister van de KVK. Dat kost in 2026 eenmalig €85,15. Je beschrijft wat je doet, en op basis daarvan krijgt je bedrijf een of meer SBI-codes en een KVK-nummer. De KVK geeft je gegevens door aan de Belastingdienst, die je btw-nummer stuurt.

Wat je nodig hebt, hoe het formulier werkt en waar je op let bij je bedrijfsnaam en SBI-code, lees je in het artikel over de KVK-inschrijving.

Belasting

Met een eenmanszaak betaal je inkomstenbelasting over je winst: je omzet min je zakelijke kosten. Daarvoor gaan er aftrekposten af. In 2026:

  • Zelfstandigenaftrek van €1.200, als je het urencriterium haalt: minstens 1.225 uur per jaar aan je zaak.
  • Startersaftrek van €2.123 daarbovenop, als je in de vijf jaar ervoor minstens één jaar geen ondernemer was en de zelfstandigenaftrek in die jaren hooguit twee keer gebruikte. Je krijgt hem hooguit drie keer. Volgens het Belastingplan 2027 is hij in 2027 nog €10.
  • Mkb-winstvrijstelling van 12,7% over wat daarna overblijft, ook als je het urencriterium niet haalt.

Over wat dan overblijft betaal je inkomstenbelasting in drie schijven, van 35,75% tot 49,50%. Daar gaan de algemene heffingskorting en de arbeidskorting af. Daarnaast betaal je 4,85% bijdrage Zvw.

Een starter die het urencriterium haalt en €40.000 winst maakt, houdt daarvan na inkomstenbelasting en Zvw €35.390 over. Ongeveer 12% van de winst gaat naar belasting en Zvw. Dat is minder dan veel mensen denken. Denk er wel aan dat je zelf spaart voor je pensioen, voor arbeidsongeschiktheid en voor de weken dat je niet werkt.

De hele berekening, met de schijven en de kortingen, staat in Hoeveel belasting betaal je als zelfstandige? Wat er in 2027 verandert, lees je in het artikel over 2027.

Btw en administratie

Je rekent btw aan je klanten en draagt die af. De btw die je zelf betaalt op zakelijke inkopen, trek je eraf. Het standaardtarief is 21%. Voor een aantal diensten en producten geldt het lage tarief van 9%, bijvoorbeeld voor de kapper. Sommige diensten zijn vrijgesteld, zoals veel medische zorg en onderwijs.

Blijft je omzet in een kalenderjaar onder €20.000, dan kun je meedoen aan de kleineondernemersregeling (KOR). Je rekent dan geen btw en doet geen btw-aangifte, maar je krijgt ook geen btw terug op je kosten. Hoe de aangifte werkt en wanneer de KOR loont, lees je in het artikel over de btw-aangifte.

Als ondernemer moet je een administratie bijhouden die de Belastingdienst kan controleren. Facturen en je andere basisgegevens bewaar je 7 jaar. De basis:

  • verstuurde en ontvangen facturen
  • de afschriften van je zakelijke rekening
  • bonnetjes van zakelijke uitgaven (digitaal mag)
  • je urenregistratie, als je de zelfstandigenaftrek wilt
  • je btw-aangiften, per kwartaal of per maand

Een boekhoudpakket maakt dit makkelijker, maar voor wie net begint kan een spreadsheet volstaan. Welke hulpmiddelen er zijn en waarop we ze kozen, staat bij tools en tips.

Je tarief

Wat je moet vragen, reken je terug vanuit wat je per maand wilt overhouden. Je telt je kosten en de belasting op, en deelt dat door de uren die je echt kunt factureren. Dat zijn er minder dan je denkt: administratie, acquisitie, vakantie en ziekte gaan eraf. Hoe je dat stap voor stap doet, lees je in het artikel over je uurtarief.

Wat zelfstandigen in een paar vakken verdienen, met omzet, kosten en belasting doorgerekend, zie je bij Beroepen.

Een plan maken

Een ondernemingsplan is vooral voor jezelf. Het dwingt je na te denken over vragen die je anders overslaat: wie zijn je klanten, wat maakt jou anders, en hoeveel moet je omzetten om je vaste lasten te dekken? Een plan voor een zelfstandige hoeft niet dik te zijn. Meestal staan erin:

  1. wie je bent en wat je aanbiedt
  2. je markt: je klanten, de vraag en je concurrenten
  3. je aanbod en je prijs
  4. hoe klanten je vinden
  5. je omzet, kosten en wat je overhoudt in het eerste jaar of de eerste twee jaar
  6. wat je in de eerste week, maand en kwartaal doet

Het lastigste deel is de omzet als je nog geen klanten hebt. Reken van onderaf: hoeveel uur kun je per week werken, wat vraag je, hoeveel klanten of opdrachten kun je per maand aan? Wat er per onderdeel in hoort, lees je in het artikel over het ondernemingsplan.

Starten vanuit een uitkering

Heb je WW, dan kun je bij UWV een startperiode aanvragen: een tijd waarin je je zaak opbouwt terwijl je uitkering, lager dan normaal, doorloopt. Daar zijn voorwaarden aan verbonden, en je vraagt het aan vóór je begint. Hoe het werkt, lees je in het artikel over de startperiode. Wat er in het plan voor UWV moet staan, staat in het artikel over het plan voor UWV.

Financiering

Veel zelfstandigen in de dienstverlening hebben weinig startgeld nodig: een laptop, een telefoon, een website. Heb je wel geld nodig, voor gereedschap, voorraad of om de eerste maanden te overbruggen, dan zijn er een paar wegen:

  • Eigen spaargeld. Het eenvoudigst: geen rente, geen verplichtingen. Houd wel een buffer voor jezelf over.
  • Bbz. Start je vanuit een uitkering, dan kan de gemeente je onder voorwaarden helpen met een tijdelijke aanvulling op je inkomen of met bedrijfskapitaal, vaak als lening (Besluit bijstandverlening zelfstandigen). Je vraagt het aan bij je gemeente.
  • Krediet voor starters. Qredits leent aan startende ondernemers en geeft er coaching bij.
  • Beginnen naast je baan. Geen financiering, maar het beperkt je risico: je bouwt klanten op terwijl je loon doorloopt.

Met weinig geld beginnen? Lees het artikel over beginnen zonder geld. Twijfel je tussen naast je baan beginnen en opzeggen? Lees Beginnen naast je baan en Je baan opzeggen en voor jezelf beginnen.

De checklist

Er komt veel op je af als je begint. Alle stappen, van voorbereiding en inschrijving tot je eerste factuur en je eerste aangifte, staan als lijst in de checklist voor starters.

Vragen

  1. Heb ik een diploma nodig om voor mezelf te beginnen?

    Voor de meeste vakken niet: je schrijft je bij de KVK in zonder opleidingseisen. Uitzonderingen zijn beschermde beroepstitels en gereguleerde beroepen, zoals een BIG-registratie in de zorg of een Wft-vergunning voor financieel advies. Vraag het bij twijfel na bij je brancheorganisatie of de KVK.

  2. Wat is het urencriterium?

    Je werkt in een kalenderjaar minstens 1.225 uur aan je onderneming, en meer dan aan ander werk, zoals een baan. Die tweede eis geldt niet als je in een van de vijf jaren ervoor geen ondernemer was. Haal je het urencriterium, dan krijg je de zelfstandigenaftrek van €1.200. Alle uren voor je zaak tellen mee, ook administratie en acquisitie.

  3. Kan ik beginnen naast mijn baan?

    Ja. Kijk wel in je arbeidscontract en cao naar afspraken over nevenwerkzaamheden en een concurrentiebeding. Je winst telt voor de inkomstenbelasting op bij je loon, en de zelfstandigenaftrek krijg je alleen als je het urencriterium haalt.

Lees verder

Kun je ervan leven?

Vul je vak, je prijs en wat je per maand wilt overhouden in. Je ziet welke omzet je nodig hebt en of dat past in de uren die je hebt.

Dit artikel is informatie, geen financieel advies. Bronnen: Belastingdienst, Fiscale informatie 2026 (fisin2026): belastingberekening, heffingskortingen, ondernemersaftrek, bijdrage Zvw; KVK: veelgestelde vragen over inschrijven; KVK: bedrijfsactiviteit aanpassen of toevoegen (SBI-code); Belastingdienst: startersaftrek; KVK: inschrijfvergoeding; Belastingdienst: voorwaarden urencriterium; Belastingdienst: hoelang moet u gegevens bewaren?; Ondernemersplein: bijstand voor zelfstandigen (Bbz); Qredits: startende ondernemers; Ondernemersplein: parttime ondernemen naast een vaste baan.

Dit artikel is geschreven met hulp van AI (Claude, van Anthropic). Hoe we met AI werken